Wysiłek fizyczny w leczeniu otyłości

exercise-1244925_960_720

Od dawna uważano, że systematycznie uprawiany wysiłek fizyczny jest niezwykle ważny w leczeniu i profilaktyce otyłości. Aczkolwiek pogląd taki wydaje się w zgodzie ze zdrowym rozsądkiem i w ogólnym odczuciu jest raczej oczywisty, pozostawał on długo nie udowodniony w taki sposób, który by spełniał wymogi i kryteria obowiązujące badania naukowe. 

Autor obecnej publikacji zaangażowany był w studiach próbujących udowodnić, że zwiększona aktywność ruchowa jest istotnym elementem w leczeniu otyłości. Badania eksperymentalne obejmowały liczne grupy mężczyzn i kobiet z różnym stopniem nadwagi i zaburzeń metabolicznych. Otyli pacjenci trenowali trzy razy w tygodniu (aerobic), na poziomie sięgającym 85 proc. ich maksymalnej zdolności do wysiłku fizycznego.

Wszyscy pacjenci zostali poinstruowani, że nie należy stosować diety odchudzającej i odżywiać się normalnie. Wyniki obserwacji poczynionych w ciągu dziesięciu lat na 676 pacjentach przyniosły rozczarowanie. Sześciomiesięczny trening trzy razy tygodniowo, bez wprowadzania diety odchudzającej nie spowodował imponującego zmniejszenia masy ciała. Wręcz przeciwnie, pacjenci z dużą nadwagą jeszcze zwiększyli swój ciężar. Trzeba jednak przyznać, że pacjenci z otyłością typu jabłkowego wprawdzie stracili niewiele kilogramów lecz zmniejszyła się (!) ilość tkanki tłuszczowej, przy jednoczesnym wzroście masy mięśniowej. U pacjentów z otyłością typu gruszkowego stwierdzono natomiast zwiększenie zarówno masy ciała jak i tkanki tłuszczowej.

Mimo nikłych efektów, jeśli chodzi o spadek wagi, trening spowodował korzystne zmiany w przemianie materii – obniżał się poziom tłuszczów i cukru we krwi, zwiększyła się wrażliwość tkanek na insulinę i tempo usuwania tego hormonu z surowicy krwi, ponadto ulegało obniżeniu ciśnienie tętnicze krwi.

Jaka jest przyczyna braku wyraźnego związku między wysiłkiem fizycznym a obniżeniem masy ciała u ludzi ze znaczną nadwagą, zwłaszcza w otyłości typu gruszkowego?

Otóż szczegółowa analiza różnych czynników wykazała, że większość ludzi otyłych, gdy więcej się rusza to i … więcej je oraz pije. Słowem, więcej pochłania kalorii. To samo zjawisko towarzyszy treningom osób z cukrzycą, osłabiając pozytywne efekty fizycznej aktywności. Wiele danych wskazuje jednak, że efekty ćwiczeń fizycznych mogą być lepsze, gdy stosuje się je w inny, niż opisany powyżej sposób. Otóż należy wyciągnąć wnioski z faktu, że zwiększenie intensywności treningu nie poprawia wyników, natomiast zwiększenie częstotliwości i długości ćwiczeń doprowadza do spadku wagi.