Ile powinniśmy ważyć?

belly-2473_960_720

Pojęcia nadwagi i otyłości używa się często w sposób zamienny, chociaż termin otyłość odnosi się zwykle do znacznego nadmiaru tkanki tłuszczowej, prowadzącego do zagrożenia zdrowia. Teoretycznie można mieć nadwagę bez nadmiaru tkanki tłuszczowej. Przykładem są tu ciężarowcy, zapaśnicy, kulturyści, kobiety w ciąży, pacjenci z dużymi nowotworami itp. W przypadkach tych jednak zazwyczaj nie ma wątpliwości co do przyczyny nadwagi.

Przy ocenie prawidłowości masy (ciężaru) ciała najczęściej posługujemy się tzw. Wskaźnikiem Masy Ciała (Body Mass lndex – BMI), nie zaś bezwzględnym ciężarem w kilogramach. Wskaźnik ten oblicza się przez podzielenie wagi (w kg) przez wzrost (w m) podniesiony do kwadratu. Jednostką BMI jest zatem kg/m².

Wartości wskaźnika mieszczące się pomiędzy 20-25 kg/m² uważa się za prawidłowe. Warto wiedzieć, że sprinterzy olimpijscy mają średnio BMI = 23, a uczestnicy biegu maratońskiego tylko 20 kg/m². Niestety, nie dysponujemy badaniami obejmującymi dużą populację polską. Badania wyrywkowe wskazują, że ok. 40 proc. mężczyzn i kobiet ma tzw. umiarkowaną nadwagę. Ich BMI waha się między 24-29 (u kobiet) i 25-30 kg/m² (u mężczyzn). W większości krajów Europy Zachodniej jest ok. 14 proc. mężczyzn i ok. 20 proc. kobiet otyłych z BMI większym niż 30 kg/m².

Nadwagę możemy praktycznie podzielić na trzy kategorie:

  1. I stopnia: BMI = 25-30 kg/m²
  2. II stopnia: BMI = 30-40 kg/m²
  3. III stopnia: BMI = >40 kg/m²

Nadwaga III stopnia nie jest zjawiskiem powszechnym, chodzi tu bowiem o ludzi o masie ciała 120-130 kg. Nadwaga oznacza w tym przypadku nie tylko zagrożenie zdrowia, ale i bezpośrednie inwalidztwo: patologicznym obciążeniem stawów, układu kostnego, układu krążenia, czasem z wtórnymi zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami przemiany materii. U ludzi z nadwagą III stopnia leczenie dietetyczne bardzo rzadko przynosi trwałe rezultaty i winno być łączone z leczeniem operacyjnym. Nadwaga tego typu traktowana jest jako ciężka choroba stanowi duże ryzyko skrócenia długości życia.

Osoby z nadwagą II stopnia są narażone na duże ryzyko zachorowania na cukrzycę, nadciśnienie, niektóre formy raka, zawał serca, udary mózgu, kamicę żółciową i dnę moczanową. Ryzyko rozwoju tych schorzeń jest jednak w dużym stopniu uzależnione od typu rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. Osoby z nadwagą II stopnia powinny więc być bez wątpienia poddane terapii dietetycznej.

Kontrowersje mogą dotyczyć dużej grupy osób z nadwagą I stopnia. Leczyć się czy nie leczyć?