Czy obniżona przemiana materii może być przyczyną nadwagi?

woman-1661548_960_720

Do kwestii tej powracają zarówno pacjenci jak i lekarze . Dawno już zaobserwowano, że osoby o niskiej przemianie materii mają gorszą prognozę jeśli chodzi o odchudzanie. Od tego daleko jest jednak jeszcze do stwierdzenia, że obniżona przemiana materii jest przyczyną nadwagi.

Na pewno istnieją ludzie z niższą i wyższą przemianą materii, tak jak istnieją osoby wysokie i niskie, albo wesołe i smutne. Nie znaczy to jednak, że osoby z niższą przemianą materii skazane są na otyłość. Wiele osób z niską przemianą materii to szczupłe „małojadki”. Spożycie też się przecież różni: 1900 – 2400 kcal, nawet u ludzi tego samego wzrostu i tej samej wagi. Ważne jest tylko to, że osoby z niską przemianą materii muszą jeść odpowiednio mało, a nie powoływać się na swoje szczególne właściwości jak to często słyszałem od pacjentów z nadwagą: Pani Kowalska i mój mąż jedzą dwa razy tyle, a są szczupli.

Krótkiego komentarza wymaga natomiast inna sytuacja, która występuje zarówno w trakcie odchudzania się jak i po rzuceniu palenie papierosów. W tych dwu sytuacjach wszyscy wchodzą w okres obniżonej przemiany materii. Nikt zatem nie może jeść normalnie (czyli tak jak przedtem) gdyż prowadzi to nieuchronnie do szybkiego wzrostu wagi. Dowodem są miliony ludzi, którzy utyli po rzuceniu palenie i miliony „grubasków”, którzy wrócili do nadwagi po krótszym lub dłuższym okresie odchudzania się, w pierwszej fazie uwieńczonego powodzeniem.

Za poglądem, że obniżenie przemiany materii może być przyczynę otyłości przemawiają badania, w których stwierdzono u ludzi z nadwagę – obniżenie lub wręcz brak termogenezy posiłkowej. Zwiększenie tempa przemiany materii (wydatku energii) po spożyciu pokarmu jest wprawdzie niewielkie (ok. 5 – 1 0 proc. przemiany podstawowej), utrzymuje się ono jednak przez 2 – 3 godziny po każdym posiłku i stanowi istotną pozycję w bilansie energetycznym organizmu. Warto zaznaczyć, że obniżenie termogenezy poposiłkowej utrzymuje się, a nawet pogłębia u ludzi otyłych stosujących dietę niskokaloryczną.

Nie jest pewne czy małą aktywność ruchową należy uznać za jedną z przyczyn otyłości, chociaż jest ona niewątpliwie czynnikiem sprzyjającym rozwojowi nadwagi u osób z genetyczną predyspozycją do nadwagi. Warto zwrócić uwagę na to, że w krajach wysoko uprzemysłowionych Ameryki i Europy Zachodniej stwierdzono tendencję do wzrostu wagi ciała u młodzieży. Dokładne badania naukowe w Stanach Zjednoczonych wykazały ścisłą zależność między masą ciała młodzieży a ilością czasu spędzonego przez nią przed telewizorem, co sugeruje, że bezczynność ruchowa, obok łatwej dostępności wysokokalorycznych produktów do pojadania (junk food) jest istotnym czynnikiem sprzyjającym nadwadze we współczesnym społeczeństwie.